Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z 30 października 2018 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji, napraw i modernizacji urządzeń transportu bliskiego wózki jezdniowe podnośnikowe z mechanicznym napędem podnoszenia są maszynami objętymi dozorem technicznym. Rozporządzenie szczegółowo określa sposób i częstotliwość prowadzenia badań. Czy oznacza to, że każdy wózek widłowy musi przejść badanie odbiorcze UDT? 

Jeżeli UTB (Urządzenie Transportu Bliskiego) jest objęte dozorem technicznym UDT (Urzędu Dozoru Technicznego), to wynikają z tego takie obowiązki, jak rejestracja, konieczność prowadzenia dokumentacji eksploatacyjnej, obowiązek przeprowadzenia badań okresowych i/lub doraźnych badań kontrolnych oraz badania odbiorczego UDT, nazywanego w skrócie odbiorem UDT. Konkretny zestaw badań wynika z tego, czy UTB jest objęte dozorem technicznym pełnym, ograniczonym czy uproszczonym. 

Czym różni się pełny, ograniczony i uproszczony dozór techniczny?

UTB mogą być objęte dozorem technicznym o zróżnicowanym zakresie. Jest on uzależniony od tego, jak duże zagrożenie może spowodować brak wymaganej sprawności technicznej danego urządzenia. Ustawa wskazuje trzy formy dozoru:

  • dozór techniczny pełny – objęte nim urządzenia wymagają zgłoszenia do UDT, dopuszczenia do eksploatacji (na podstawie badania odbiorczego UDT), przeprowadzania badań okresowych (w przypadku wózków jezdniowych co 12 miesięcy), przeglądów konserwacyjnych (w przypadku wózków jezdniowych co 30 dni) oraz badań doraźnych (np. poawaryjnych, powypadkowych lub po modernizacji i naprawach) – operatorzy i konserwatorzy UTB, które są objęte pełnym dozorem technicznym, powinni mieć stosowne uprawnienia wydane przez UDT,
  • dozór techniczny ograniczony – urządzenia wymagają zgłoszenia do UDT, dopuszczenia do eksploatacji, lecz nie ma obowiązku przeprowadzania badań okresowych – konieczne są przeglądy konserwacyjne (w przypadku wózków jezdniowych co 60 dni) oraz badania doraźne (w przypadku wózków jezdniowych co 2 lata), a operatorzy i konserwatorzy muszą mieć uprawnienia wydane przez UDT,
  • dozór techniczny uproszczony – ta kategoria nie dotyczy żadnego typu wózków widłowych (obejmuje głównie wciągarki ręczne), jest najmniej wymagającą formą dozoru, która nie wymaga zgłoszenia w UDT: sprowadza się do sprawdzenia, czy UTB ma odpowiednie dokumenty – stosownych uprawnień wymaga się tylko od konserwatorów, natomiast operatorzy przechodzą wyłącznie szkolenia wewnętrzne.

Większość wózków jezdniowych podnośnikowych z mechanicznym napędem podnoszenia obejmują przepisy o pełnym dozorze technicznym. Dozorem ograniczonym objęte są wózki prowadzone (bez stanowiska operatora) i zdalnie sterowane. Wszystkie wózki widłowe z mechanicznym napędem podnoszenia mogą być eksploatowane tylko i wyłącznie po pozytywnym przejściu odbioru UDT. Jeżeli masz wątpliwości, czy i jak przeprowadzić badanie odbiorcze swego UTB, wszelkich informacji udzieli nasz serwis wózków widłowych w Olsztynie i Szczecinie. Służymy fachowym doradztwem i pełną obsługą kontaktów z UDT. 

Jakie typy wózków widłowych nie wymagają odbioru UDT?

Ważnym rozróżnieniem jest podział na wózki z mechanicznym napędem podnoszenia i wózki unoszące. Wózki, które nie zostały wyposażone w mechanizm podnoszenia, czyli np. wózki paletowe unoszące, wózki pchające lub ciągnikowe (ciągniki przemysłowe, które obsługują pociągi logistyczne) nie podlegają nadzorowi UDT, co oznacza, że są zwolnione również z badania odbiorczego. 

Z obowiązku rejestracji i dokonywania badań technicznych, w tym z obowiązku odbiorów UDT, zwolnione są też wózki widłowe z ręcznym mechanizmem podnoszenia. Maszyny te dysponują udźwigiem około 1 tony i mogą podnosić ładunki nawet na wysokość powyżej 2 m. Są one atrakcyjną, bo tanią i pozbawioną uciążliwych kontroli, alternatywą dla wózków widłowych z mechanicznym napędem podnoszenia. Oczywiście tylko w przypadku niewielkich ilości przemieszczanych ładunków i przy wykorzystaniu niskich regałów magazynowych.

Kto odpowiada za badania techniczne wynajmowanych i branych w leasing wózków widłowych?

Zagadnieniem, które warto poruszyć, jest odpowiedzialność za odbiory UDT w przypadku wynajmu i leasingu UTB, w tym wózków widłowych. Przepisy są jednoznaczne: za dopełnienie obowiązku badań UDT wózka widłowego odpowiedzialność ponosi właściciel. W przypadku wynajmu, nawet przy wynajmie długoterminowym, właścicielem maszyny pozostaje wynajmujący. Obowiązki najemcy sprowadzają się do regularnego płacenia czynszu. Wynajmujący oferuje najczęściej pełną obsługę serwisową oraz przeprowadzanie koniecznych badań UDT w ramach opłaty czynszowej.

Jeżeli chodzi o leasing wózków widłowych, to właścicielem wózka jest firma leasingowa. Jednak ostateczny podział obowiązków związanych z przeglądami wózka i ich ubezpieczeniem zależy od konkretnych zapisów, które figurują w łączącej strony umowie leasingowej.

Jakie są konsekwencje użytkowania wózka widłowego bez aktualnych badań technicznych

Możliwe konsekwencje użytkowania wózka widłowego bez odbioru UDT określa Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym. W artykule 63 określono, że ten, kto dopuszcza do eksploatacji urządzenie techniczne bez otrzymania decyzji o dopuszczeniu urządzenia do eksploatacji lub obrotu, a także ten, kto nie zastosuje się do decyzji o wstrzymaniu eksploatacji lub wycofaniu z obrotu urządzenia technicznego, ten podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności. Identyczne sankcje grożą za dokonanie przeróbek urządzenia bez ich zatwierdzenia przez organ właściwej jednostki UDT. 

Chociaż w ustawie nie podano „widełek” kar, to z praktyki wynika, że są one bardzo dotkliwe. Z największymi konsekwencjami należy liczyć się w przypadku, gdy wózek bez aktualnych badań technicznych weźmie udział w wypadku w miejscu pracy. W takich okolicznościach sprawa kończy się w sądzie. Jeżeli  operator lub inna osoba odniesie obrażenia w wyniku wypadku, to poza karami „z urzędu” należy się też liczyć z żądaniem odszkodowania z powództwa cywilnego.

© 2020 IPZ - Inicjatywa Północno - Zachodnia. Wszystkie prawa zastrzeżone.

Realizacja: KULIKOWSKI-IT.pl Strony internetowe Szczecin

Scroll Up